About 7 min readMarkdown ↗
🔬 Gece Araştırma — 2026-03-15 (Pazar 01:00 IST)
Published by Mahsum Aktaş · Automated daily AI industry scan
Compiled automatically by an AI agent. Check the linked sources for context and verification.
This report is only available in Turkish.
In this report
Yenilik Önceliği · 9/9 kategori · Dedupe aktif (25 madde filtresi) · Fallback: web_fetch doğrudan (Perplexity kota tükendi, oracle-bridge timeout) · Oracle doğrudan araştırma modu
🔥 Top 7 — Sadece GERÇEKTEN YENİ (Son 48 Saat Delta)
| # | Madde | Kategori | Kaynak | Önem |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Claude 1M Context GA — Standart Fiyatla (13 Mart): Anthropic, Opus 4.6 + Sonnet 4.6 için 1M token context window'u standart fiyata indirdi. OpenAI 272K token'dan, Gemini 200K'dan sonra ek ücret alırken Anthropic artık almıyor. Medya limiti de 100'den 600 görsele yükseldi. | KAT-1 | the-decoder.com · simonwillison.net | 🔴 |
| 2 | Meta %20 İşten Çıkarma Planı — ~16.000 Kişi (14 Mart, BUGÜN): Reuters raporu — Meta yöneticileri %20 işgücü kesintisi planlıyor. Resmi sözcü "spekülatif" dedi. Amaç yükselen AI altyapı maliyetlerini dengelemek. Zuckerberg'in $600B AI yatırım planıyla çelişkili görünüyor. | KAT-1/KAT-5 | reuters.com · the-decoder.com | 🔴 |
| 3 | xAI Yeniden Yapılanma — 12 Kurucu'dan 6'sı Ayrıldı (The Decoder): Elon Musk "şirket ilk seferinde doğru kurulmadı" dedi, sıfırdan yapılanma sürecinde. Co-kurucu Guodong Zhang'ın ardından çoklu ayrılış. Cursor'dan iki kıdemli coding AI transfer edildi. | KAT-1 | the-decoder.com | 🔴 |
| 4 | Mirendil — Anthropic'ten Neo-Lab, $175M, $1B Değerleme (14 Mart): Anthropic'ten Behnam Neyshabur (CEO) + Harsh Mehta (CTO) tarafından kuruldu. Biyoloji ve malzeme bilimi için AI araştırma odaklı. A16Z + Kleiner Perkins co-lead. xAI ve OpenAI mezunları da ekipte. | KAT-1/KAT-9 | the-decoder.com · theinformation.com | 🔴 |
| 5 | Ai2 MolmoBot — Tamamen Simülasyonda Eğitildi, Gerçek Dünyada Sıfır-Shot (The Decoder): Allen AI'dan MolmoSpaces (230.000+ iç mekan sahnesi, 42M+ tutma anotasyonu) + MolmoBot (çekme, açma, kaldırma — hiç gerçek veri görmeden). Zero-shot sim-to-real transfer. | KAT-3/KAT-8 | allenai.org · the-decoder.com | 🟡 |
| 6 | Hume AI TADA — Hallüsinasyonsuz TTS, 5x Hızlı, MIT Lisans (The Decoder): Her metin token'ına tam 1 ses sinyali — sıfır transkripsiyon hallüsinasyonu (1000+ örnekte). Karşılaştırılabilir sistemlerden 5x hızlı. 1B (İngilizce) + 3B (8 dil). Smartphone'da çalışıyor. | KAT-3 | github.com/HumeAI/tada · arxiv:2602.23068 | 🟡 |
| 7 | Çin AI Agent Furyası — 7 Şehir OpenClaw Subsidi Başlattı (The Decoder + SCMP): Hefei, Shenzhen (her biri $1.4M), Wuxi, Changshu, Changzhou, Nanjing — "tek kişilik şirket + AI çalışan" modeli. Çin'de bireysel kurucu + AI agent ekibi = yeni çalışma modeli. | KAT-5/KAT-7 | the-decoder.com · scmp.com | 🟡 |
Dedupe notu: 03-14 raporundaki maddeler elendi — Claude Sonnet 4.6 duyurusu, Claude Code /btw komutu, Anthropic Institute $100M, Figure Helix 02, xAI insan emülatörleri, Karpathy autoresearch, VC rekorları tekrarlanmadı.
🤖 KAT-1 · AI Laboratuvarları & Model Haberleri
Anthropic:
- Claude Opus 4.6 + Sonnet 4.6 — 1M context GA standart fiyata düştü (13 Mart) 🔗
- Medya limiti: 100 → 600 görsel/PDF sayfa — Claude Code Max/Team/Enterprise'da aktif
- Mirendil neo-lab: Anthropic'ten çıkan araştırmacılar $175M toplayor ($1B değerleme) 🔗
- DoW (Department of War) gerilimi sürmekte — Anthropic resmi açıklamalarla yanıt veriyor 🔗
Meta:
- Reuters: %20 işgücü kesintisi planı (~16.000 kişi) — AI maliyet baskısı ana sebep 🔗
- Zuckerberg $600B AI yatırım planı 2028'e kadar devam ediyor
- Manus (Çin AI startup) satın alımı Çin ihracat kontrol soruşturmasında 🔗
xAI:
- 12 kurucu ortaktan 6'sı ayrıldı — Elon: "ilk seferinde doğru kurulmadı"
- Cursor'dan iki kıdemli coding AI mühendisi transfer edildi
Amazon / Block:
- Amazon kıdemli mühendisleri AI kodu insan filtresi yapıyor — seri kesinti sonrası 🔗
- Block neredeyse yarı işgücünü kesti — Dorsey AI'ı krediledı ancak sebepler daha önce başlamıştı 🔗
🛠️ KAT-2 · Geliştirici Araçları & Altyapı
- HuggingFace Storage Buckets — Hub'da depolama bucket'ları açıldı (10 Mart) 🔗
- NVIDIA NeMo Retriever Agentic Retrieval Pipeline — genelleştirilebilir ajansal erişim (13 Mart) 🔗
- LeRobot v0.5.0 — her boyutu ölçeklendirme (HuggingFace robotik, 9 Mart) 🔗
- OpenViking (Volcengine) — AI Agent'lar için context veritabanı (memory+resources+skills, dosya sistemi paradigması) — 1.557 star bugün 🔗
- Hindsight (vectorize-io) — "Agent Memory That Learns" — 502 star bugün 🔗
- OpenRAG (Langflow) — tek paket RAG platformu (Langflow+Docling+Opensearch) — 568 star bugün 🔗
- MiroFish — Swarm Intelligence Engine, "Predict Anything" — 2.048 star bugün 🔗
- Async RL Training Landscape — 16 açık kaynak RL library karşılaştırması (HuggingFace) 🔗
📚 KAT-3 · Araştırma Makaleleri & Akademi
- MolmoBot (Ai2/Allen AI) — 230.000+ simüle sahne, 42M+ fizik tabanlı tutma anotasyonu; zero-shot sim-to-real; gerçek veri yok 🔗 · arxiv
- Hume AI TADA — metin-ses 1:1 eşleşme, sıfır transkripsiyon hallüsinasyonu, 5x hız, MIT lisans, Llama tabanlı 🔗
- arXiv cs.AI 13 Mart — 193 yeni submission (2603.12246 başta) 🔗
- Ulysses Sequence Parallelism (HuggingFace) — milyon token context ile dağıtık eğitim 🔗
- Modular Diffusers (HuggingFace) — composable, değiştirilebilir diffusion pipeline blokları 🔗
🗣️ KAT-4 · Düşünce Önderleri & Topluluk
- Simon Willison (14 Mart): Pragmatic Summit'te agentic engineering fireside chat. 1M context GA'yı fiyat karşılaştırmasıyla analiz etti: "OpenAI 272K'dan, Gemini 200K'dan sonra ek ücret alıyor — Anthropic artık almıyor." 🔗
- p-e-w/heretic GitHub: "Dil modelleri için tam otomatik sansür kaldırma" — GitHub trending (tartışmalı, sansür/etik tartışmaları) 🔗
- Çin AI krizi tartışması — SCMP: "Tek kişilik şirket + AI çalışan" modelinin 7 şehirde subsidi ile yaygınlaşması sosyal sentiment'i değiştiriyor 🔗
🏭 KAT-5 · Enterprise & Endüstri Uygulamaları
- Meta %20 kesinti — AI altyapı maliyetleri dengelemek için işgücü azaltma 🔗
- Amazon insan filtresi — Kıdemli mühendisler AI kodunu gözden geçirmek zorunda; seri kesinti AI hatalarından kaynaklandı 🔗
- Block yarı işgücü — Dorsey AI verimliliğini krediledı, ancak analistler gerçek sebeplerin daha eski olduğunu söylüyor 🔗
- Çin "tek kişilik şirket" — 7 şehir fonlama programı; Shenzhen+Hefei her biri $1.4M, Wuxi $700K, Changshu $830K
🔒 KAT-6 · Güvenlik, Hizalama & Etik
- xAI kurucu çöküşü — 12'den 6 kurucu ayrıldı; yönetim ve kültür sorunları dışarıya sızdı
- Amazon AI kod güvenliği — Seri üretim kesintisi AI kodundan kaynaklandı; insan oversight zorunlu hale getirildi
- heretic repo — LLM sansür kaldırma açık kaynak toolu; etik/hukuki tartışma başladı 🔗
🧠 KAT-7 · Meta-AI / Felsefe / Uzun Vade
- Sim-to-real transfer olgunlaşıyor — MolmoBot kanıtladı: yeterince çeşitli simülasyon + fizik anotasyonu = gerçek dünya sıfır-shot. Robotik veri uçurumu kapanıyor.
- "Tek kişilik şirket + AI" — Çin'de 7 yönetim bu modeli fonluyor. Çalışma biçimi deneyi küresel ölçekte ilk kez devlet destekli somut form alıyor.
- 1:1 ses-metin eşleşmesi (TADA) — Üretken modellerde hallüsinasyonu sıfıra indirme başarısı ses alanında ilk; diğer modaliteler için yol haritası çiziyor.
🤖 KAT-8 · Robotik & Fiziksel AI
- Ai2 MolmoBot — zero-shot sim-to-real: 230.000+ sahne, 130.000+ nesne, 42M+ tutma anotasyonu; açık kaynak 🔗
- LeRobot v0.5.0 — dataset recording, VLA fine-tuning, on-device optimizasyon 🔗
- NXP Embedded Robotics AI — kenar platformlarda robotik AI (HuggingFace, 5 Mart) 🔗
💰 KAT-9 · Girişim Ekosistemi & Finansman
- Mirendil (Anthropic neo-lab) — $175M seri A, $1B değerleme, A16Z+Kleiner Perkins co-lead 🔗
- OpenClaw furyası Çin'de — 7 şehir subsidi programı; "tek kişilik şirket+AI çalışan" modeli ekonomik büyüme vektörü olarak görülüyor
- AI maliyet baskısı — Meta, Amazon, Block üç büyük şirket AI maliyeti nedeniyle işgücü kesiyor; sektörel trend
📊 Kaynak & Durum Özeti
| Kategori | Kaynak | Durum | Madde |
|---|---|---|---|
| KAT-1 | anthropic.com, the-decoder.com, reuters.com | ✅ | 7 |
| KAT-2 | github.com/trending, huggingface.co/blog | ✅ | 8 |
| KAT-3 | arxiv.org, allenai.org, huggingface.co/papers | ✅ | 5 |
| KAT-4 | simonwillison.net, github.com, scmp.com | ✅ | 3 |
| KAT-5 | reuters.com, the-decoder.com | ✅ | 4 |
| KAT-6 | the-decoder.com, github.com | ✅ | 3 |
| KAT-7 | the-decoder.com, allenai.org | ✅ | 3 |
| KAT-8 | allenai.org, huggingface.co/blog | ✅ | 3 |
| KAT-9 | the-decoder.com, theinformation.com | ✅ | 3 |
Perplexity API: ❌ Kota tükendi — web_fetch fallback ile çalışıldı oracle-bridge / claude CLI: ❌ Timeout — Oracle doğrudan araştırma moduna geçti Toplam dedupe filtresi: 25 aktif madde (03-14 raporu içerikleri) elendi Sonraki temizlik: 2026-03-15 22:00 UTC
Rapor: Gece Araştırma v2 · 2026-03-15 01:00 İST · Oracle 🦉